Nederland weer van ons

Is 500.000 euro veel voor een medicijn? Ja, dit is verschrikkelijk veel geld! Alleen te rechtvaardigen als je er voldoende gezondheidswinst voor terugkrijgt en als dat niet het geval is, dan is er in mijn ogen duidelijk iets mis met die belachelijk hoge prijzen. De discussie moet in de eerste plaats gaan over de vraag waarom we zoveel moeten betalen voor een medicijn.

We betalen onnodig veel voor nieuwe medicijnen Farmaceutische bedrijven steken miljoenen in het ontwikkelen van nieuwe medicijnen. Komt een medicijn op de markt, dan worden daar octrooien op aangevraagd. Dit betekent dat de farmaceut 20-25 jaar lang het alleenrecht heeft om dit medicijn te produceren en verkopen. In die periode moeten ze de dure ontwikkelingskosten terugverdienen. Het octrooirecht wordt echter misbruikt, de winst verkeerd besteed en de regionale prijsverschillen zijn te groot. 

Misbruik octrooirecht

Het bestaande octrooirecht wordt misbruikt door allerlei vertragingstactieken van de farmaceuten zoals herregistraties en schijnrechtszaken waardoor generieken later op de markt komen. Of ze dienen honderden octrooien in voor één medicijn. Ook zijn er bewijzen dat fabrikanten van generieken betaald werden om hun middelen later op de markt brengen. 

Verkeerde winstbestemming

De winst wordt grotendeels besteed aan marketing en sales (30%), en een ander groot deel gaat natuurlijk naar de aandeelhouders (20%). Slechts vijftien procent wordt gebruikt voor onderzoek en ontwikkeling van nieuwe medicijnen. Het argument van de farmaceuten dat de hoge prijzen noodzakelijk zijn om de ontwikkelingskosten te betalen lijkt mij hiermee onderuit gehaald. Bovendien, als een medicijn bewezen effectief is waarom moet dan dertig procent besteedt worden aan marketing ervan, zo vraag ik me af? Als het goed is zou het zichzelf moeten verkopen, maar blijkbaar zijn er allerlei (agressieve) verkooptrucjes nodig om het nieuwe medicijn voorgeschreven te krijgen. 

Onduidelijke prijsverschillen

De NOS kwam er onlangs achter dat het medicijn voor de zeldzame ziekte Pompe in Nederland ruim zestig procent meer kost dan in Amerika. En iedereen die wel eens in Spanje komt weet dat de prijzen van medicijnen daar veel lager zijn, zo ook in Griekenland. Er moet einde komen aan deze prijsverschillen. Waarom moeten wij in Nederland meer betalen dan de landen in Zuid-Europa? De overheid kan hier direct actie op ondernemen. 

Kaskrakers

Het octrooirecht lijkt innovatie eerder te belemmeren dan te stimuleren. Kwamen er in de jaren negentig nog zo’n veertig nieuwe medicijnen per jaar op de markt, tussen 2000-2007 zijn het er gemiddeld nog maar 27. Veel van die medicijnen uit de jaren negentig zijn kaskrakers gebleken (bijvoorbeeld cholesterolverlagers) waarvan binnenkort het patent afloopt. Farmaceuten storten zich daarom volop op varianten van deze kaskrakers om hun winsten veilig te stellen. Ze sleutelen aan de indicatiestelling, veranderen de dosering van dagelijks naar wekelijks of verleggen de aandacht naar preventie. Een op de vijf Nederlanders slikt preventief een cholesterolverlager terwijl de effectiviteit daarvan alleen bewezen is bij mensen die een hartaanval of beroerte gehad hebben. 

Wat moet er gebeuren?

Geen octrooien

Het mooiste voorbeeld is het poliovaccin van Jonas Salk, die wilde dat iedereen ter wereld toegang had tot het medicijn en afzag van exclusieve rechten op zijn uitvinding. Het zou al mooi zijn als de farmaceuten zelf de octrooiperiode tot de helft terugbrengen zodat generieken tien jaar eerder beschikbaar komen.  

Resultaten belonen

Een ander goed voorbeeld is het Health Impact Fund. Op basis van de QALY (Quality-Adjusted Life Year) toename krijgt de farmaceut gedurende een bepaalde periode een vergoeding. Dit systeem zou de overheid kunnen stimuleren. Ook hierin kunnen farmaceuten een eerste stap zetten door een deel van de winst in een ontwikkelingsfonds te storten. 

Centraal inkopen

We kunnen ook denken aan het centraal inkopen van medicijnen. Ziekenhuizen kunnen inkoopcombinaties vormen al dan niet samen met zorgverzekeraars. Als dat niet van de grond komt, kan de overheid natuurlijk zelf de centrale inkoop en distributie gaan regelen. 

Wat de PVV betreft moet de discussie over de dure geneesmiddelen leiden tot lagere prijzen en niet tot het uitbuiten en uitsluiten van patiënten.

 

 Dit opiniestuk is onlangs gepubliceerd op Artsennet.nl.

facebooktwitterinstagrammail

We hebben 2635 gasten

donaties

doneer

Nederland
English